Naaldwijk

Uit talrijke vondsten van aardewerk valt af te leiden dat Naaldwijk in een gebied ligt dat al voor de Romeinse tijd werd bewoond. Later werd het een gorzengebied waar bewoning nauwelijks mogelijk was, tot in de negende eeuw. De bevolking probeerde zich tegen het water te beschermen door bedijkingen, waarna de gronden konden worden ontgonnen.
In de middeleeuwen vestigde de landadel zich op de hoger gelegen gebieden. In Naaldwijk waren dat de geslachten Van der Woerd en Van Naaldwijk. Vooral de Van Naaldwijks hebben in het Westland een belangrijke rol gespeeld bij bedijkingen. Zij bezaten de Hoge Heerlijkheid Naaldwijk, Honselersdijk en Hoenderland of Honderdland (het huidige Maasdijk).

Wapen van Floris van der Woert

Wapen van "Henric van Naeldewijck" Hendrik van Naaldwijk

Wapen van de gemeente Naaldwijk

Naaldwijk ligt in het hart van het Westland. De grootste economische motor is de glastuinbouw, waardoor het gebied ook wel "De Glazen Stad" wordt genoemd, wat ook de titel van een boek en tv serie werd. Flora Holland in het naastgelegen dorp Honselersdijk is de grootste bloemenveiling ter wereld.

Tot 1 januari 2004 was Naaldwijk de hoofdplaats van de gelijknamige gemeente, die ook Honselersdijk en Maasdijk omvatte. Op 1 januari 2004 ging de gemeente Naaldwijk met de buurgemeenten De Lier, 's-Gravenzande, Monster en Wateringen door gemeentelijke herindeling op in de gemeente Westland. Het gemeentehuis van deze nieuwe gemeente is in Naaldwijk gevestigd. Naaldwijk is tevens het winkelhart van het Westland.

Bronnen: bewerkt van http://nl.wikipedia.org/wiki/Naaldwijk en http://nl.wikipedia.org/wiki/Westland_(Nederlandse_streek)

Vorm en materiaal

Het 'Monument voor de Gevallenen' in Naaldwijk (gemeente Westland) is een bronzen beeld van een gevallen mannenfiguur die met een handgebaar de achterblijvenden aanspoort het verzet voort te zetten. Het beeld is geplaatst op een voetstuk. Het gedenkteken is 1 meter 50 hoog, 2 meter breed en 1 meter diep.

Tekst

De tekst op het voetstuk is van A. van Duinkerken en luidt:

'BEKLAAGT GEEN DODEN, DIE GEHOORZAAMHEID
AAN EDELE GEDACHTEN HOGER STELDEN
DAN 'T EIGEN LEVEN. VAN ZICHZELF BEVRIJD
OM UWENTWIL, BEVRIJDDEN U DIE HELDEN'.

Symboliek

Met het monument wordt stilgestaan bij 'vijf lange jaren van verdriet en zorgen'. De fakkel van het verzet, die symbolisch in de handen van de vallende man rust, moet blijven worden overgedragen.

Locatie

Het monument is geplaatst in het Verdipark, gelegen aan de Verdilaan te Naaldwijk (gemeente Westland).

Bron Gemeente Westland.

Het 'Monument voor de Gevallenen' in Naaldwijk (gemeente Westland) herinnert aan alle medeburgers die zijn omgekomen in de strijd tegen de bezetter. Dit is een plek om stil te staan bij de Tweede Wereldoorlog en de onderdrukking in het heden.

Onthulling

Het monument is onthuld op 4 mei 1953 door de Commissaris van de Koningin te Zuid-Holland, de heer mr. L.A. Kesper. De R.K. basisschool 'Bernadette' te Naaldwijk draagt zorg voor het onderhoud.

Bron: http://www.4en5mei.nl/oorlogsmonumenten/zoeken/monument-detail/_rp_main_elementId/1_13926
© Nationaal Comité 4 en 5 mei

Kunstenaar

Marie Silvester (Mari) Andriessen (Haarlem 1897-Haarlem 1979), beeldhouwer (RKD Database – Wikipedia).

Heer Hendrik IV van Naaldwijk liet in 1496 in zijn testament opnemen dat een som geld bestemd was voor de inrichting van een huis voor vijf arme oude mannen. Het moest gebouwd worden: "op 't erff van de cuer te Naaldwijk langes de kercklaan". Door het kerkelijk armbestuur werd het houten huis later vervangen door vijf kleine huisjes. Frederik Hendrik van Oranje liet als heer van Naaldwijk vijftien huisjes bouwen in de vorm van een hofje. Daarvan waren er vijf voor mannen en tien voor vrouwen.

Niet iedereen mocht er wonen. Men moest afkomstig zijn uit 's-Prinsen- heerlijkheden, oftewel heerlijkheden van de prins en men moest behoren tot de Hervormde gemeente. Vanaf 1795 werden er ook mensen van andere gezindten toegelaten.

In 1955 nam de gemeente Naaldwijk het beheer over het hofje over. In 1961 is vervolgens de laatste restauratie gedaan, waarbij woningen zijn samengevoegd. Het oude aantal van vijftien woningen ging naar elf.

Kapel

Aan de korte kant tegenover de Oude Kerk staat de kapel. Het is mogelijk dat hier al eerder een kapel heeft gestaan, maar men neemt aan dat de huidige is gebouwd in opdracht van Frederik Hendrik, omdat zijn wapen boven de ingang hangt. De 17e eeuwse gevel van de kapel sluit goed aan bij de tuitgevels van de huisjes.

In de 18e eeuw werd de kapel niet meer gebruikt voor kerkdiensten, maar ging dienst doen als werkhuis. In de Franse tijd werd het nog gebruikt als onderkomen voor het krijgsvolk. Aan het begin van de 19e eeuw stond de kapel op de nominatie voor afbraak, maar werd gekocht door de Joodse gemeenschap en ging tussen 1807 en 1920 verder als synagoge.
In 1929 kocht de gemeente Naaldwijk het gebouw en kreeg het na een grote restauratie in 1935 een nieuwe functie als museum. Vanaf 1991 fungeert de kapel als trouwzaal van de gemeente.

Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Heilige_Geesthofje_(Naaldwijk)
© http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.nl

Het Oude Raadhuis is ouder dan op de voorgevel (anno 1688) staat aangegeven. Willem Koorszoon schenkt in 1561 de grond voor de bouw van een "gemeen-raet of dynghuys". Een eerste restauratie vindt plaats in 1632. In 1688 heeft het Oude Raadhuis een grondige restauratie ondergaan en toen is waarschijnlijk het bovenste gedeelte van de voorgevel (het fronton) aangebracht. Omstreeks 1755 is de ingang aan de Herenstraat de hoofdingang geworden.
Op de voorgevel zijn in 1934 de (familie-)wapens aangebracht van de heren van Naaldwijk (helemaal bovenin), Frederik Hendrik (daaronder) en Willem III (onder).
Aan de zijkant boven de hoofdingang is Vrouwe Justitia afgebeeld. Het oude raadhuis heeft eeuwenlang als raadhuis, waar tevens recht werd gesproken, dienst gedaan.

Bron: o.a. Historisch Naaldwijk